272
liden
1)
, si souden vinden te segghene, daer men hen hondert dusenteghen om
ontliven, soude! Ende dan seit die pape ter selver stont - ende es alsoe droncken
als een hont - ende seit: ‘Absolvo te’, dats in dietsche: ic ontbinde oft ic absolvere
di. Ende dan seit die pape: ‘ioffrouwe, gaet thuus wert, sijt onverveert; vallen ende
opstaen es menschelijc.’ Mer het es oec duvelijc! Mer vaste volstaen, dats redelijc
+
fol. 186
b
ende godlijc. Daer omme moeghen dat eyghelijc die ghene sijn, daer Cristus af
+
sprect in dewangelie: als die blinde den blinden leidt, soe vallense beide inden
putte. - - - - - - - - - -
Opmerkingen over de taal van bovenstaande fragmenten.
Taal en spelling van deze teksten zijn slechts op die plaatsen voorzichtig
‘gerestaureerd’, waar een foutieve lezing het juiste verstaan zou belemmeren. Op
menige plaats komt een ongewone spelvorm of een zonderlinge toepassing van
buigingsvormen hoogstwaarschijnlik voor rekening van de zestiende-eeuwsche
afschrijver
2)
, maar men bedenke dat Jan van Leeuwen een ongeleerde schrijver
was, bij wie niet de regelmatige en verzorgde taalbehandeling van Ruusbroec te
wachten is. Een normalisering van deze teksten naar de normen van Ruusbroec's
taal zou evenzeer een onjuiste indruk geven van Jan van Leeuwen's taal.
In dit aanhangsel vindt men geen brede toelichting: ik beperkte mij tot enige
opmerkingen, voornamelik uit lexikografies
1) In het Hs. is de
i
in
ie
veranderd.
2) Alleen de onderscheiding van ij en y is door mij genormaliseerd, temeer omdat mijn afschrift
op dit punt niet duidelik was. Wat tussen vierkante haakjes staat is door mij ingevoegd.
Sommige veranderingen, b.v. de invoeging van r in mee[r]der of de toevoeging van de in
en[de], waren wellicht overbodig, en geschiedden voornamelik duidelikheidshalve. De
mogelikheid bestaat ook dat mijn afschrift schrijffouten bevat, maar de kollatie met het
handschrift, die ik anders stellig niet nagelaten zou hebben, werd door de oorlogstoestand
onmogelik.
Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 34
Comentários a estes Manuais